Μεσογειακή Φώκια Monachus-Monachus
Αν και όλες οι φώκιες έχουν προέλθει από κάποιο χερσαίο θηλαστικό που έζησε πριν από 20 εκατομμύρια χρόνια, σήμερα είναι τέλεια προσαρμοσμένες στη ζωή μέσα στη θάλασσα. Η μεσογειακή φώκια είναι από τα μεγαλύτερα είδη φώκιας (ως 3μ. μήκος και ως 350 κιλά βάρος). Έχει κοντό, γυαλιστερό τρίχωμα, με χρώμα που ποικίλει από ανοιχτό γκρι ως μαύρο και ανοιχτόχρωμη κοιλιά.
Τα πιο σκούρα ή μαύρα ζώα έχουν ένα άσπρο "μπάλωμα" στην κοιλιά. Τρέφεται με ποικιλία από ψάρια, μαλάκια και δεκάποδα. Οι φώκιες, μπορούν να ταξιδέψουν αρκετές δεκάδες χιλιόμετρα μακριά και να βουτήξουν σε βάθος τουλάχιστον 70 - 80μ. Το θηλυκό γεννάει συνήθως ένα μικρό κάθε δύο χρόνια. Γεννάει πάντα στην ξηρά, μέσα σε καλά προφυλαμένη θαλασσινή σπηλιά που στο βάθος της έχει παραλία.
Οι περισσότερες γέννες παρατηρούνται στο διάστημα Αύγουστος - Δεκέμβριος, ιδιαίτερα τους μήνες Σεπτέμβριο και Οκτώβριο. Το νεογέννητο έχει μήκος ένα μέτρο περίπου και βάρος 15 περίπου κιλά. Θηλάζει για 3 σχεδόν μήνες και μετά αρχίζει σιγά σιγά να ψαρεύει μόνο την τροφή του. Παλιά, ζούσαν χιλιάδες μεσογειακές φώκιες στις ακτές της Μεσογείου μέχρι τη Μαύρη Θάλασσα και τις βορειοδυτικές ακτές της Αφρικής στον Ατλαντικό. Σήμερα απομένουν λίγες εκατοντάδες άτομα σε μικρό μόνο μέρος της φυσικής τους εξάπλωσης.
Κυνηγημένες από τον άνθρωπο, οι μεσογειακές φώκιες βρίσκουν καταφύγιο σε μικρά ακατοίκητα νησιά, απρόσιτες βραχώδεις ακτές και θαλάσσιες σπηλιές. Αυτό δυσκολεύει την παρατήρηση και τη μελέτη τους. Μια σημαντική αποικία έχει εντοπισθεί στις ακτές του Μαρόκου και της Μαυριτανίας, στη βορειοδυτική Αφρική. Δυστυχώς, στην αποικία αυτή πέθανε το 80% του πληθυσμού της φώκιας (καλοκαίρι 1997), μάλλον εξαιτίας της ρύπανσης του θαλάσσιου περιβάλλοντος και της εξάπλωσης θανατηφόρου ιού.
Στη Μεσόγειο, οι περισσότερες φώκιες ζουν στις ελληνικές θάλασσες, όπου υπάρχουν 16500χλμ. ακτών και πολυάριθμα νησιά (συχνά, ακατοίκητα). Ο ακριβής πληθυσμός είναι άγνωστος αλλά εκτιμάται σε 200 - 250 άτομα (το1997, από την IUCN). Επειδή στην Ελλάδα ζει ο μισός παγκόσμιος πληθυσμός μεσογειακής φώκιας, είναι αναγκαίο να προστατευτούν όσο το δυνατόν περισσότερες περιοχές με φώκιες.
Η Μεσογειακή Φώκια και οι Αρχαίοι Ελληνες
Οι αρχαίοι Έλληνες γνώριζαν τις φώκιες και πολλοί αρχαίοι συγγραφείς τις αναφέρουν. Ο Όμηρος αναφέρει στην Οδύσσεια ένα κοπάδι φώκιες με ποιμένα το θαλασσογέροντα Πρωτέα (θαλασσινή θεότητα στην υπηρεσία του Ποσειδώνα). Ο Αριστοτέλης στο "Περί Ζώων lστορίαι" μας πληροφορεί για την ανατομία, την τροφή και την αναπαραγωγή της. Η αρχαία ιωνική πόλη Φώκαια είχε κόψει νομίσματα με απεικόνιση φώκιας (6ος π.Χ αιώνας), ενώ μια πολύ εκφραστική και ακριβής απεικόνιση του ζώου διασώζεται σε υδρία ιωνικού εργαστηρίου (520 - 510 π.Χ).
Πληροφορίες - Φωτογραφίες:
Εφημ. "ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ" - Αφιέρωμα για τη Μαγνησία





