Καπέσοβο

Κτισμένο στους πρόποδες της Γαρδίτσας, πάνω από τη χαράδρα της Μεζαριάς, σε υψόμετρο 1100 μ. αποτελεί έναν από τους δημοφιλείς προορισμούς στην περιοχή του Ζαγορίου.

Βρίσκεται σε απόσταση 43 χλμ. βόρεια της πρωτεύουσας του νομού, της πόλεως των Ιωαννίνων, σε ορεινό τοπίο με τους βραχώδεις όγκους να κυριαρχούν γύρω του. Είναι ένα από τα χωριά του Ζαγορίου, όμορφο και παραδοσιακό που μπορεί να αποτελέσει την βάση για τις εξορμήσεις σας στην περιοχή των Ζαγοροχωρίων.

Το Καπέσοβο αποτέλεσε την έδρα της Επιστασίας Ζαγορίου μέχρι τον ερχομό του Αλή Πασά. Είναι πατρίδα του Αλέξη Νούτσου (Γενικός Προεστός Ζαγορίου και Ιωαννίνων, σύμβουλος του Αλή Πασά και μέλος της Φιλικής Εταιρείας), του Ιωαννούτσου Καραμεσίνη (προεστός του Ζαγορίου και είχε δύναμη και επιρροή σε Τούρκους και χριστιανούς).

Οι κάτοικοι ασχολούνται με την παραγωγή παραδοσιακών προϊόντων όπως μέλι, γαλακτοκομικά προϊόντα, παράγωγα του σταφυλιού όπως μουστοκούλουρα, ζμπέκι (καρύδι στο σκοινί με μουσταλευριά), λικέρ, γλυκά κουταλιού, τραχανά, μπαχαρικά κ.ά. Τα τελευταία χρόνια αρκετοί κάτοικοι ασχολούνται με τον τουρισμό και έχουν δημιουργηθεί αρκετές παραδοσιακές μονάδες καταλυμάτων καθώς και καταστήματα σίτησης όπου μπορείτε να γευθείτε εκλεκτά παραδοσιακά τοπικά εδέσματα.

Στο Καπέσοβο εντυπωσιάζουν τα πέτρινα σπίτια του, τα καλντερίμια του και γενικότερα τα επιβλητικά δημόσια κτήρια καθώς και τα καλαίσθητα αρχοντικά. Ξεχωρίζει η "Πασχάλειος Σχολή" με τις δεκατρείς του αίθουσες, που κτίστηκε το 1861 από τους αδελφούς Παύλο και Κωνσταντίνο Πασχάλη. Λειτούργησε ως δημοτικό σχολείο, ενώ σήμερα στεγάζει το Λαογραφικό Μουσείο της Κοινότητας και τη βιβλιοθήκη με σημαντικές εκδόσεις εκ των οποίων κυριώτερη είναι η πρωτότυπη Μεγάλη Χάρτα του Ρήγα Βελεστινλή. Ακόμη στον χώρο του διοργανώνονται αρκετές σημαντικές πολιτιστικές εκδηλώσεις. Από τα πιο εντυπωσιακά κτίσματα του χωριού είναι το αρχοντικό Βουλοδήμου και το τριώροφο αρχοντικό Φυλλίδη.


Δίπλα από τον αιωνόβιο πλάτανο στην κεντρική πλατεία, βρίσκεται η εκκλησία του Αγίου Νικολάου, έργο του Νούτσου Καραμεσίνη (1793), στην οποία εικονίζεται και ο ίδιος σε τοιχογραφία της. Διαθέτει αξιόλογες αγιογραφίες που φιλοτέχνησαν Καπεσοβίτες Αγιογράφοι. Στην πλατεία του χωριού στις 20 Ιουλίου, του προφήτη Ηλία, πραγματοποιείται ένα από τα καλύτερα Ζαγορίσια πανηγύρια, δίνοντας την ευκαιρία στους επισκέπτες να ακούσουν παραδοσιακά ζαγορίσια τραγούδια και να χορέψουν στους ρυθμούς της Ηπειρώτικης μουσικής.

Από το χωριό αρχίζει παρακλάδι της χαράδρας του Βίκου που ονομάζεται Μεζαριά και η οποία χωρίζει το Καπέσοβο από το απέναντι γειτονικό χωριό, το Βραδέτο. Στην κοίτη της Μεζαριάς, υπάρχουν δυο πέτρινα θολωτά γεφύρια που οδηγούν στην πέτρινη καλντεριμωτή σκάλα (Σκάλα του Βραδέτου), με διαδοχικά πέταλα που καταλήγουν στο χωριό Βραδέτο. Στην περιοχή της Γαρδίτσας σώζονται ερείπια οχύρωσης που ανάγονται στην ελληνιστική περίοδο. Στην κορυφή του λόφου βρίσκεται το ξωκλήσι των Ταξιαρχών (1770).


Στο Καπέσοβο οι φίλοι της πεζοπορίας και του περιπάτου θα βρουν αρκετές ενδιαφέρουσες διαδρομές μερικές εκ των οποίων είναι:

  • Καπέσοβο - Σκάλα Βραδέτου - Βραδέτο. Σηματοδοτημένη διαδρομή μιας ώρας περίπου ανάβασης ή κατάβασης αν επιλέξετε την αντίστροφη πορεία.
  • Καπέσοβο - Ύψωμα Ανω και Κάτω Γραβίστα.
    Ενα τέταρτο της ώρας χρειάζεται για την ανάβαση του χωριού και άλλη μία ώρα μέχρι την Κάτω Γραβίστα. Μεγάλο τμήμα της σήμανσης του μονοπατιού έχει καταστραφεί και είναι απαραίτητη η συνοδεία κάποιου ντόπιου για τη διαδρομή μέχρι την Αγία Παρασκευή Μονοδενδρίου.
  • Καπέσοβο - Κουκούλι. Διαδρομή παράλληλη με τον οδικό άξονα διάρκειας μισής περίπου ώρας μέχρι τον Αγιο Μηνά Κουκουλίου.
  • Καπέσοβο - φαράγγι Σιλάτο ή Βικάκι. Εγκατελελειμένο μονοπάτι χωρίς σήμανση, που καταλήγει στο μέσον του μικρού φαραγγιού Βικάκι.
  • Καπέσοβο - Θέση Καταφί. Δύσκολο μονοπάτι ανατολικά της Γραβίστας. Η διάρκεια της διαδρομής είναι περίπου δέκα λεπτά και τερματισμός του είναι το πίσω μέρος του χωριού στο σημείο αλώνι Καταφιού ή Αγριομάραθος.
  • Καπέσοβο - Μεζαργιά. Αρκετά μεγάλη διαδρομή που διαρκεί περίπου 2,5 ώρες σε μονοπάτι που δεν είναι σηματοδοτημένο. Η αφετηρία του βρίσκεται στην είσοδο του χωριού, περνά κάτω από τη Σκάλα Βραδέτου και τερματίζει κάτω από την Αγία Παρασκευή του Μονοδενδρίου.