Ιερά μονή της Παναγίας στη Γκούρα

Βρίσκεται 4 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά της Πύλης, στο μπαλκόνι της ανατολικής πλευράς του Ίταμου, απ' όπου αγναντεύεις τον τρικαλινό κάμπο. Η μονή είναι αφιερωμένη στην Κοίμηση της Θεοτόκου και πήρε το όνομα Γκούρα από παρακείμενη φυσική πηγή με άφθονο νερό. Το έτος ίδρυσής της παραμένει άγνωστο. Η αρχαιότερη σωζόμενη επιγραφή αναφέρεται στην κατασκευή βρύσης την 30 Ιαν. 1763. Το 1964 η μονή μετατράπηκε σε γυναικεία.


Το παλαιό καθολικό κατέρρευσε τελικά το 1960 και η μονή έκτοτε εξυπηρετούνταν θρησκευτικά με μία μικρή βασιλική, που κτίσθηκε στο κέντρο της αυλής το 1964. Τελικά κατεδαφίσθηκε και αυτή το 1991 με την αποπεράτωση του νέου καθολικού.

Αφιερωμένο και αυτό στην Κοίμηση της Θεοτόκου, θεμελιώθηκε επάνω στον παλαιό ναό την 21 Ιουν. 1986 από τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Τρίκκης και Σταγών κ. Αλέξιο, ο οποίος ετέλεσε τον αγιασμό των Θυρανοιξίων (4 Αυγ. 1991), καθώς και τα εγκαίναι (27-28 Σεπτ. 1997). Το σχέδιο ανήκει στον αρχιτέκτονα ναοδόμο Γεώργιο Αξιώτη, κτίστης και μεγάλος δωρητής ο Μετσοβίτης Πανάγιος Δ. Ευάγγελος.

Τρίκλιτη βασιλική με τρούλο και δύο χορούς Αγιορειτικού τύπου, ανατοικά καταλήγει σε τρεις τρίπλευρες κόγχες. Το τέμπλο σκαλίσθηκε από τον Μετσοβίτη Πανάγιο Β. Δημήτριο (1989), οι εικόνες του προέρχονται από το αγιογραφείο της μονής. Στη νοτιοδυτική άκρη του καθολικού κτίσθηκε συγχρόνως με αυτό το παρεκκλήσι της Αγίας Τριάδος, μονόκλιτο, με τρούλο και τέμπλο του παραπάνω Δ. Πανάγιου (1990). Το άλλο παρεκκλήσι του αγίου Νεκταρίου, μονόκλιτο με τρούλο, στην ανατολική πτέρυγα, κτίσθηκε τα έτη 1979-1982, εγκαινιάσθηκε την 2-3 Ιουλ. 1994 από τον οικείο Μητροπολίτη κ. Αλέξιο. Η μονή κατέχει λείψανα και θαυματουργή εικόνα της Παναγίας Γκούρας (1865).

Πηγή: Νομαρχία Τρικάλων